Alex Zanardi herdacht als symbool van veerkracht

Meer dan 2.000 mensen namen op 1 mei in de Basilica di Santa Giustina in Padua afscheid van Alex Zanardi, terwijl de Formule 1 in het weekend van de Grand Prix van Miami tegelijk stilstond bij een coureur die veel meer werd herdacht dan alleen om zijn resultaten op de baan.

De plechtigheid in Padua maakte duidelijk hoe breed Zanardi’s impact was. Volgens Motorsport.com woonden meer dan 2.000 mensen de uitvaart bij. Er waren bloemkransen van BMW, Ferrari, F1-CEO Stefano Domenicali en de Bimbingamba-vereniging. Naast het altaar stond een handbike, als symbool voor zijn Paralympische successen en voor de manier waarop hij zichzelf na zware tegenslagen telkens opnieuw uitvond.

Zanardi’s afscheid draaide daarmee niet alleen om de voormalig F1- en IndyCar-coureur, maar nadrukkelijk ook om de mens achter dat verhaal. Don Marco Pozza, die de ceremonie leidde, haalde een ontmoeting aan met Zanardi en twee gedetineerden. Daarbij herinnerde hij zich dat Zanardi tegen hen zei: “Jullie hebben er een mooie puinhoop van gemaakt, maar ik respecteer de manier waarop jullie in jezelf graven.” In zijn homilie legde Pozza ook uit wat een terugkerend idee in Zanardi’s levenshouding was: “Soms zijn vijf seconden extra genoeg om het verschil te maken.”

Dat beeld werd aan het einde van de dienst versterkt door een toespraak van zijn zoon Niccolò. Hij legde de nadruk op de eenvoudige kant van zijn vader en zei dat je voor geluk niet naar grote uitdagingen hoeft te kijken, omdat het in de kleine dingen van alledag zit. In een andere weergave van zijn woorden klonk dezelfde gedachte door: dat niemand Alex Zanardi hoeft te zijn om een prachtig en vervuld leven te hebben, en dat grote dingen beginnen met een glimlach om de kleine dingen.

Ook in Miami werd die nalatenschap onderstreept. De Formule 1 hield een moment van stilte, terwijl Martin Brundle, voormalig F1-coureur en commentator bij Sky F1, tijdens de uitzending terugblikte op een man met wie hij begin jaren negentig de grid deelde. “He was the most wonderful character and the most extraordinary individual”, zei Brundle.

Brundle bracht vooral in herinnering hoe onwaarschijnlijk Zanardi’s terugkeer was. Na zijn CART-crash op de Lausitzring in 2001 verloor de Italiaan beide benen en, zoals Brundle het omschreef, “pretty much all of his blood”. Op Monza ging destijds zelfs het bericht rond dat hij het niet had gehaald. Toch overleefde hij, en volgens Brundle stond hij “within a couple of years” alweer aan de start in de toerwagens, in Europese en wereldkampioenschappen.

Daarna verlegde Zanardi opnieuw zijn grenzen, dit keer in het handbiken. Daar won hij goud op de Paralympische Spelen van Londen 2012 en Rio 2016. Brundle noemde dat de uitdrukking van “a relentless competitive nature against all odds”, een typering die precies aansloot bij de manier waarop hij in Padua werd herdacht.

Brundle verwees ook naar het latere ongeluk van Zanardi tijdens een liefdadigheidswedstrijd met zijn handbike, waarbij hij op de weg in botsing kwam met een vrachtwagen. Sindsdien verscheen Zanardi veel minder in het openbaar. Juist daarom kregen de eerbetonen in Padua en Miami extra gewicht: ze draaiden niet alleen om het verlies van een voormalig coureur, maar om de blijvende invloed van iemand die in de autosport en daarbuiten een maatstaf voor veerkracht werd.